Η φράση «Σε είχε μαγέψει η ιστορία του» , αναφερόμενη σε ανάγνωση βιβλίου, είναι απλή ή επαυξημένη;

 Βγήκαν τα αποτελέσματα για τα Πρότυπα και τα Ωνάσεια σχολεία, αλλά την εκπαιδευτική κοινότητα, βασανίζει μια ένσταση γονέα, σε ερώτημα του μαθήματος  Νεοελληνικής Γλώσσας, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Ας τα πάρουμε με τη σειρά:

1. Το θέμα 13 ήταν:

Η φράση «Σε είχε μαγέψει η ιστορία του» , αναφερόμενη σε ανάγνωση βιβλίου, είναι απλή ή επαυξημένη;

2. ο μαθητής απάντησε "απλή", αλλά η απάντησή του θεωρήθηκε λάθος.

3. ο γονέας έκανε ένσταση, με το παρακάτω περιεχόμενο:

Αξιότιμοι, Με την παρούσα θα ήθελα να εκφράσω τον προβληματισμό μου σχετικά με την ερώτηση 13 του μαθήματος της Γλώσσας στις εξετάσεις για τα Πρότυπα Σχολεία. Στις επίσημες απαντήσεις η πρόταση «Σε είχε μαγέψει η ιστορία του» χαρακτηρίζεται ως επαυξημένη πρόταση. Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός αυτός δεν φαίνεται να συμφωνεί με τη σχολική γραμματική, όπως αυτή διδάσκεται στο εγχειρίδιο Γραμματική Ε΄–ΣΤ΄ Δημοτικού: https://ebooks.edu.gr/Grammatiki_E-ST-Dimotikou… 

Στο ίδιο εγχειρίδιο παρουσιάζεται το παράδειγμα: «Ο Βρασίδας δίνει γλυκά στους φίλους του», το οποίο χαρακτηρίζεται ως απλή πρόταση. 

Συγκριτική ανάλυση των δύο προτάσεων: 

«Ο Βρασίδας δίνει γλυκά στους φίλους του» 

«Σε είχε μαγέψει η ιστορία του» 

Οι δύο προτάσεις είναι δομικά ίδιες, καθώς και στις δύο περιπτώσεις: - υπάρχει ένα μόνο ρήμα, - υπάρχει υποκείμενο, - υπάρχει αντικείμενο, - υπάρχει προσδιορισμός με προσωπική αντωνυμία σε γενική πτώση με κτητική σημασία («του»). Συνεπώς, με βάση τη γραμματική ανάλυση που διδάσκεται στο σχολικό εγχειρίδιο, οι δύο προτάσεις παρουσιάζουν την ίδια δομή και θα έπρεπε να εντάσσονται στην ίδια κατηγορία. Η διαφορετική ταξινόμησή τους στις εξετάσεις δημιουργεί ασυμφωνία με τη διδαγμένη ύλη και οδηγεί σε σύγχυση ως προς τα κριτήρια αξιολόγησης. Για τους λόγους αυτούς, θεωρώ ότι: είτε θα πρέπει να γίνουν αποδεκτές και οι δύο απαντήσεις, είτε να επανεξεταστεί η βαθμολόγηση της συγκεκριμένης ερώτησης. Με εκτίμηση...

4. H απάντηση στην ένσταση, από την Κεντρική Επιτροπή Οργάνωσης Διαδικασιών Εξετάσεων και Κλήρωσης (Κ.Ε.Ο.Δ.Ε.Κ.),

Σύμφωνα με τον «επιστημονικά ορθό ορισμό» της επαυξημένης πρότασης στο σχολικό βιβλίο Γραμματικής, όταν προστίθενται προσδιορισμοί στους απαραίτητους όρους μιας πρότασης, τότε αυτή χαρακτηρίζεται επαυξημένη. 

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η Επιτροπή: Με βάση τον επιστημονικά ορθό ορισμό της επαυξημένης πρότασης στο βιβλίο της Γραμματικής, όταν σε μια πρόταση προσθέσουμε προσδιορισμούς στους απαραίτητους όρους της, αυτή χαρακτηρίζεται επαυξημένη. Στην Ερώτηση 13, η λέξη "του" (εννοεί του βιβλίου) προστίθεται στην πρόταση για να προσδιορίσει το υποκείμενο. Επομένως, σύμφωνα με τον ορισμό του βιβλίου η πρόταση είναι επαυξημένη. Η πρόταση της Ερώτησης 13 δεν είναι δομικά αντίστοιχη με προτάσεις που παρατίθενται στην επικοινωνία σας, οι οποίες στο βιβλίο της Γραμματικής χαρακτηρίζονται απλές (όπως π.χ. «Ο Βρασίδας δίνει γλυκά στους φίλους του» που είναι απλή). 

ΣΥΝΟΨΗ:

Η Επιτροπή λοιπόν απαντά :

«Ο Βρασίδας δίνει γλυκά στους φίλους του» , είναι απλή

«Σε είχε μαγέψει η ιστορία του» , είναι επαυξημένη

Επειδή μας έφαγε η περιέργεια, ψάχνουμε το θέμα εδώ και δυό ώρες, σε ένα σωρό ΑΙ (Chatgpt, Claude, perplexity, dokument-lm κλπ). Και η ΤΝ ...μπέρδεψε τους μηρούς της ! Δεν καταλήξαμε πουθενά με σαφήνεια, κλίνουμε (κλίνουμε, όχι κλείνουμε !) προς το πιθανότερο: η απάντηση της Επιτροπής, είναι επαρκής. Το "σε είχε μαγέψει η ιστορία του" , είναι κατά 90% επαυξημένη πρόταση.

Καμιά άλλη ιδέα;