Η άποψη ότι η Παλιά Παραλία έχει υπερκορεστεί διατυπώθηκε πριν πολλά χρόνια. Ο πρώτος δήμαρχος που ασχολήθηκε με το θέμα ήταν ο..... Σωτήρης Κούβελας.
Επί δημαρχιακής θητείας του εισηγήθηκε μία γενναία επέκταση του κρηπιδώματος μέσα στη θάλασσα, στην οποία θα συνυπήρχαν φαρδιά λεωφόρος (όμοια εκείνης που είχε σχεδιάσει ο Ερνέστ Εμπράρ), χώροι πρασίνου, γήπεδα και τεράστιο υπόγειο πάρκινγκ. Με άλλα λόγια, είχε προτείνει κάτι ανάλογο με ό,τι ισχύει στη Νέα Παραλία.
Ο Κούβελας πολεμήθηκε από όσους ειλικρινά πίστευαν ότι έτσι θα αλλοιωνόταν η ιστορική φυσιογνωμία της πόλης και -πρωτίστως- από κατοίκους διαμερισμάτων στις πολυκατοικίες της Λεωφόρου Νίκης. Ένας από αυτούς ήταν και ο Γιάννης Μπουτάρης, ίσως ο πιο εξέχων πολέμιος της εν λόγω πρότασης. Να θυμίσουμε ότι η υπάρχουσα κατασκευή οικοδομήθηκε από τους Οθωμανούς με μπάζα από τα κατεδαφισθέντα τείχη, ενώ δεν σχεδιάστηκε για οκταώροφα κτίρια και αυτοκίνητα.
Αναντίρρητα, η πρόταση Κούβελα θα μεταμόρφωνε το συγκεκριμένο σημείο· θα του αφαιρούσε τον γνώριμο χαρακτήρα του. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι θα επέτρεπε θεαματικές παρεμβάσεις μέσα στο ιστορικό κέντρο. Θα επέτρεπε την κατάργηση παρόδιων θέσεων στάθμευσης και πολύ περισσότερες πεζοδρομήσεις, προσφέροντας γενικευμένη βελτίωση των συνθηκών στο εμπορικό κέντρο. Αν και πολεμήθηκε από «προοδευτικούς» και προτάθηκε από έναν «συντηρητικό», ως έργο ήταν πολύ πιο… λαϊκό σε σχέση με τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
40 χρόνια αργότερα, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα προβλήματα κορυφώθηκαν κατά την περίοδο χωροθέτησης του ποδηλατόδρομου σε μία λωρίδα του οδοστρώματος. Παράλληλα, ο πεζόδρομος επί του κρηπιδώματος είναι πλέον συνεχώς γεμάτος από περιπατητές, ως συνέπεια και του τουριστικού ρεύματος. Επομένως, η Λεωφόρος Νίκης είναι σχεδόν ανυπόφορη για όσους τη χρησιμοποιούν.
Η υπερφίαλη Υποθαλάσσια θα επέτρεπε άνετη πεζοδρόμηση της Νίκης· η κατάληξή της είναι γνωστή, υπέρ του εργολάβου και εις βάρος της πόλης. Πριν από περίπου μία δωδεκαετία, έπεσε η ιδέα για ξύλινο ντεκ. Μέσω μίας χαμηλού κόστους κατασκευής θα μπορούσαν να γίνουν κάπως πιο βιώσιμες οι συνθήκες, τουλάχιστον για τους πεζούς και τους ποδηλάτες. Αυτή η σεμνή ιδέα ήταν επίσης σύμφωνη με το πνεύμα όσων εναντιώθηκαν στο σχέδιο Κούβελα, καθώς προδιέγραφε μία ελαφριά εγκατάσταση. Μπορούσε, λοιπόν, να γίνει αποδεκτή από τον Γιάννη Μπουτάρη και τους θαυμαστές του.
Μεσολάβησαν αρκετά χρόνια και, επί θητείας Ζέρβα, φτάσαμε να μιλάμε για επέκταση 10 μέτρων, πάλι σχετικά χαμηλού κόστους. Η νέα προσέγγιση θα επέτρεπε πολύ μεγαλύτερη κυκλοφοριακή άνεση, διατηρώντας όμως στάσιμες τις συνθήκες για τα αυτοκίνητα και για το πεζοδρόμιο μπροστά στα κτίρια. Δηλαδή, θα δημιουργούνταν μία ευρύχωρη πασαρέλα στην πλευρά της θάλασσας, μα τίποτα παραπάνω. Καλλωπισμός και μικρή βελτίωση στο πιο επισκέψιμο τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, με αναλογικά λίγα χρήματα. Την ίδια στιγμή, όγκος οπτικά ισοδύναμος με… μπάζωμα, αλλά… ελαφρύς.
Ο Ζέρβας είχε προχωρήσει τούτη την ιδέα, παρά τα όποια μειονεκτήματά της. Η διοίκηση Αγγελούδη ακύρωσε τις ενέργειες του προκατόχου της και τώρα προχωρά σε μελετοκατασκευή ενός έργου πολύ πιο φιλόδοξου -στα χαρτιά, όχι στα ευεργετήματα. Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το νέο ντεκ θα έχει πλάτος 12 μέτρα, θα βασίζεται σε εκατοντάδες πασσάλους (σε βάθος 18 μέτρων), θα είναι καλυμμένο με πανάκριβο αφρικανικό σιδηρόξυλο, θα διαθέτει κυματοθραύστη ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις των νοτιάδων, θα καθαρίζεται (καθώς θα αφθονεί η επιπλέουσα ρύπανση) από πλωτά drones, διότι απορρυπαντικά σκάφη δεν χωρούν κάτω από το σανίδωμα, ενώ το αποσαθρωμένο οθωμανικό κρηπίδωμα θα καλυφθεί από προστατευτικό ανάχωμα.
Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, το σχέδιο καθίσταται τόσο περίπλοκο, ώστε να συζητείται ποσό άνω των 40 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο ίσως αγγίξει τα 60. Και φυσικά μιλάμε για μία εντελώς μόνιμη κατασκευή, με υψηλότατες δαπάνες συντήρησης και περιορισμένο χρόνο ωφέλιμης ζωής. Τέλος, ως θύματα της διαδικασίας κατασκευής του μετρό, γνωρίζουμε πολύ καλά τι συνεπάγεται μία κακά προετοιμασμένη μελετοκατασκευή. Σε μεγάλο βαθμό, ο χρόνος ολοκλήρωσης (άρα και το τελικό κόστος) θα εξαρτηθεί από τις διαθέσεις της Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Η υπηρεσία αυτή θα δύναται να σταματά τις διαδικασίες πασσαλόμπηξης όποτε προκύπτουν υπολείμματα ναυαγίων. Δεδομένου ότι πρόκειται για λιμενική ζώνη 2.300 ετών, είναι πασιφανές ότι τα ναυάγια θα αφθονούν στον πυθμένα. Η πόλη κινδυνεύει να βρεθεί με ένα καινούργιο, διαρκώς σταματημένο εργοτάξιο, έχοντας επενδύσει ένα υπερβολικό ποσό σε έργο μικρής επίδρασης.
Εν ολίγοις, αν συνδυάσουμε το απροσδιόριστο κόστος του έργου, την αβεβαιότητα του χρόνου ολοκλήρωσής του, τα συγκριτικά μικρά οφέλη που θα προσφέρει στον αστικό ιστό και την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, η πρόταση αυτή καθαυτή φαίνεται παράλογη. Φαίνεται να είναι ακόμη ένα φαραωνικό σχέδιο, όπως το αρχικό για την ανάπλαση της ΔΕΘ. Θα μπορούσε να επιλεγεί μία λύση κατασκευασμένη πιο συμβατικά και οικονομικά, που όμως θα δημιουργήσει και υπόγειο χώρο για μελλοντική χρήση ως δρόμος διπλής κατεύθυνσης ή πάρκινγκ. Αντί αυτής, επιλέγεται η ριψοκίνδυνη σπατάλη, επειδή απλώς ικανοποιεί τις επιθυμίες μίας ηχηρής μειοψηφίας.
Εφόσον ισχύουν όσα γνωρίζουμε, το εγχείρημα θα πρέπει να συζητηθεί εκτενέστατα και, αν κριθεί αναγκαίο, να αναθεωρηθεί. Το TheOpinion υπήρξε το μόνο μέσο που αντιστάθηκε στο παγιωμένο αφήγημα για την Έκθεση, υποστηρίζοντας αταλάντευτα και τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Στην περίπτωση του ντεκ, θα προσπαθήσει να ενθαρρύνει τον δημόσιο διάλογο, ώστε να αναδειχθούν οι βέλτιστες λύσεις σε βάθος αιώνων και όχι ελαχίστων δεκαετιών. Ήδη φιλοξενήσαμε τις ενστάσεις έμπειρων μηχανικών, και συνεχίζουμε.
Ο Κούβελας πολεμήθηκε από όσους ειλικρινά πίστευαν ότι έτσι θα αλλοιωνόταν η ιστορική φυσιογνωμία της πόλης και -πρωτίστως- από κατοίκους διαμερισμάτων στις πολυκατοικίες της Λεωφόρου Νίκης. Ένας από αυτούς ήταν και ο Γιάννης Μπουτάρης, ίσως ο πιο εξέχων πολέμιος της εν λόγω πρότασης. Να θυμίσουμε ότι η υπάρχουσα κατασκευή οικοδομήθηκε από τους Οθωμανούς με μπάζα από τα κατεδαφισθέντα τείχη, ενώ δεν σχεδιάστηκε για οκταώροφα κτίρια και αυτοκίνητα.
Αναντίρρητα, η πρόταση Κούβελα θα μεταμόρφωνε το συγκεκριμένο σημείο· θα του αφαιρούσε τον γνώριμο χαρακτήρα του. Ωστόσο, κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι θα επέτρεπε θεαματικές παρεμβάσεις μέσα στο ιστορικό κέντρο. Θα επέτρεπε την κατάργηση παρόδιων θέσεων στάθμευσης και πολύ περισσότερες πεζοδρομήσεις, προσφέροντας γενικευμένη βελτίωση των συνθηκών στο εμπορικό κέντρο. Αν και πολεμήθηκε από «προοδευτικούς» και προτάθηκε από έναν «συντηρητικό», ως έργο ήταν πολύ πιο… λαϊκό σε σχέση με τη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
40 χρόνια αργότερα, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα προβλήματα κορυφώθηκαν κατά την περίοδο χωροθέτησης του ποδηλατόδρομου σε μία λωρίδα του οδοστρώματος. Παράλληλα, ο πεζόδρομος επί του κρηπιδώματος είναι πλέον συνεχώς γεμάτος από περιπατητές, ως συνέπεια και του τουριστικού ρεύματος. Επομένως, η Λεωφόρος Νίκης είναι σχεδόν ανυπόφορη για όσους τη χρησιμοποιούν.
Η υπερφίαλη Υποθαλάσσια θα επέτρεπε άνετη πεζοδρόμηση της Νίκης· η κατάληξή της είναι γνωστή, υπέρ του εργολάβου και εις βάρος της πόλης. Πριν από περίπου μία δωδεκαετία, έπεσε η ιδέα για ξύλινο ντεκ. Μέσω μίας χαμηλού κόστους κατασκευής θα μπορούσαν να γίνουν κάπως πιο βιώσιμες οι συνθήκες, τουλάχιστον για τους πεζούς και τους ποδηλάτες. Αυτή η σεμνή ιδέα ήταν επίσης σύμφωνη με το πνεύμα όσων εναντιώθηκαν στο σχέδιο Κούβελα, καθώς προδιέγραφε μία ελαφριά εγκατάσταση. Μπορούσε, λοιπόν, να γίνει αποδεκτή από τον Γιάννη Μπουτάρη και τους θαυμαστές του.
Μεσολάβησαν αρκετά χρόνια και, επί θητείας Ζέρβα, φτάσαμε να μιλάμε για επέκταση 10 μέτρων, πάλι σχετικά χαμηλού κόστους. Η νέα προσέγγιση θα επέτρεπε πολύ μεγαλύτερη κυκλοφοριακή άνεση, διατηρώντας όμως στάσιμες τις συνθήκες για τα αυτοκίνητα και για το πεζοδρόμιο μπροστά στα κτίρια. Δηλαδή, θα δημιουργούνταν μία ευρύχωρη πασαρέλα στην πλευρά της θάλασσας, μα τίποτα παραπάνω. Καλλωπισμός και μικρή βελτίωση στο πιο επισκέψιμο τοπόσημο της Θεσσαλονίκης, με αναλογικά λίγα χρήματα. Την ίδια στιγμή, όγκος οπτικά ισοδύναμος με… μπάζωμα, αλλά… ελαφρύς.
Ο Ζέρβας είχε προχωρήσει τούτη την ιδέα, παρά τα όποια μειονεκτήματά της. Η διοίκηση Αγγελούδη ακύρωσε τις ενέργειες του προκατόχου της και τώρα προχωρά σε μελετοκατασκευή ενός έργου πολύ πιο φιλόδοξου -στα χαρτιά, όχι στα ευεργετήματα. Σύμφωνα με τις δημοσιευμένες πληροφορίες, το νέο ντεκ θα έχει πλάτος 12 μέτρα, θα βασίζεται σε εκατοντάδες πασσάλους (σε βάθος 18 μέτρων), θα είναι καλυμμένο με πανάκριβο αφρικανικό σιδηρόξυλο, θα διαθέτει κυματοθραύστη ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις των νοτιάδων, θα καθαρίζεται (καθώς θα αφθονεί η επιπλέουσα ρύπανση) από πλωτά drones, διότι απορρυπαντικά σκάφη δεν χωρούν κάτω από το σανίδωμα, ενώ το αποσαθρωμένο οθωμανικό κρηπίδωμα θα καλυφθεί από προστατευτικό ανάχωμα.
Όπως αντιλαμβάνεται κανείς, το σχέδιο καθίσταται τόσο περίπλοκο, ώστε να συζητείται ποσό άνω των 40 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο ίσως αγγίξει τα 60. Και φυσικά μιλάμε για μία εντελώς μόνιμη κατασκευή, με υψηλότατες δαπάνες συντήρησης και περιορισμένο χρόνο ωφέλιμης ζωής. Τέλος, ως θύματα της διαδικασίας κατασκευής του μετρό, γνωρίζουμε πολύ καλά τι συνεπάγεται μία κακά προετοιμασμένη μελετοκατασκευή. Σε μεγάλο βαθμό, ο χρόνος ολοκλήρωσης (άρα και το τελικό κόστος) θα εξαρτηθεί από τις διαθέσεις της Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων. Η υπηρεσία αυτή θα δύναται να σταματά τις διαδικασίες πασσαλόμπηξης όποτε προκύπτουν υπολείμματα ναυαγίων. Δεδομένου ότι πρόκειται για λιμενική ζώνη 2.300 ετών, είναι πασιφανές ότι τα ναυάγια θα αφθονούν στον πυθμένα. Η πόλη κινδυνεύει να βρεθεί με ένα καινούργιο, διαρκώς σταματημένο εργοτάξιο, έχοντας επενδύσει ένα υπερβολικό ποσό σε έργο μικρής επίδρασης.
Εν ολίγοις, αν συνδυάσουμε το απροσδιόριστο κόστος του έργου, την αβεβαιότητα του χρόνου ολοκλήρωσής του, τα συγκριτικά μικρά οφέλη που θα προσφέρει στον αστικό ιστό και την πολυπλοκότητα του εγχειρήματος, η πρόταση αυτή καθαυτή φαίνεται παράλογη. Φαίνεται να είναι ακόμη ένα φαραωνικό σχέδιο, όπως το αρχικό για την ανάπλαση της ΔΕΘ. Θα μπορούσε να επιλεγεί μία λύση κατασκευασμένη πιο συμβατικά και οικονομικά, που όμως θα δημιουργήσει και υπόγειο χώρο για μελλοντική χρήση ως δρόμος διπλής κατεύθυνσης ή πάρκινγκ. Αντί αυτής, επιλέγεται η ριψοκίνδυνη σπατάλη, επειδή απλώς ικανοποιεί τις επιθυμίες μίας ηχηρής μειοψηφίας.
Εφόσον ισχύουν όσα γνωρίζουμε, το εγχείρημα θα πρέπει να συζητηθεί εκτενέστατα και, αν κριθεί αναγκαίο, να αναθεωρηθεί. Το TheOpinion υπήρξε το μόνο μέσο που αντιστάθηκε στο παγιωμένο αφήγημα για την Έκθεση, υποστηρίζοντας αταλάντευτα και τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος. Στην περίπτωση του ντεκ, θα προσπαθήσει να ενθαρρύνει τον δημόσιο διάλογο, ώστε να αναδειχθούν οι βέλτιστες λύσεις σε βάθος αιώνων και όχι ελαχίστων δεκαετιών. Ήδη φιλοξενήσαμε τις ενστάσεις έμπειρων μηχανικών, και συνεχίζουμε.
Πηγή: theopinion.gr / Φάνης Ουγγρίνης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου