Τι είναι η Mercosur
Η Mercosur (από τα ισπανικά Mercado Común del Sur – Κοινή Αγορά του Νότου) είναι ένας περιφερειακός οικονομικός και εμπορικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1991 με τη Συνθήκη του Ασουνσιόν. Βασικά κράτη-μέλη της είναι η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη, ενώ κατά καιρούς συμμετέχουν ή συνδέονται και άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής.
Στόχος της Mercosur είναι η ελεύθερη διακίνηση αγαθών, υπηρεσιών και κεφαλαίων μεταξύ των κρατών-μελών της, καθώς και η ενίσχυση της οικονομικής συνεργασίας με τρίτες αγορές. Πρόκειται για μια περιοχή με τεράστια αγροτική παραγωγή, πλούσιους φυσικούς πόρους και χαμηλότερο κόστος παραγωγής σε σχέση με την Ευρώπη.
Η συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur διαπραγματεύονται εδώ και πάνω από δύο δεκαετίες μια εκτενή εμπορική συμφωνία. Στον πυρήνα της, η συμφωνία προβλέπει μείωση ή κατάργηση δασμών σε μεγάλο φάσμα προϊόντων: από βιομηχανικά αγαθά και αυτοκίνητα μέχρι αγροτικά προϊόντα όπως κρέας, ζάχαρη, σόγια και πουλερικά.
Για την Ε.Ε., η συμφωνία παρουσιάζεται ως στρατηγική κίνηση που ανοίγει μια αγορά άνω των 260 εκατομμυρίων καταναλωτών στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Παράλληλα, θεωρείται εργαλείο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής επιρροής σε μια περιοχή όπου ανταγωνίζονται ισχυρά οικονομικά μπλοκ, όπως η Κίνα και οι ΗΠΑ.
Γιατί αντιδρούν οι αγρότες της Ε.Ε.
Οι έντονες αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών δεν είναι ιδεολογικές, αλλά βαθιά οικονομικές και θεσμικές. Αφορούν τόσο τις συνθήκες ανταγωνισμού όσο και το μέλλον της ευρωπαϊκής αγροτικής πολιτικής.
1. Άνισος ανταγωνισμός
Οι αγρότες της Mercosur παράγουν με σημαντικά χαμηλότερο κόστος. Σε πολλές χώρες της Νότιας Αμερικής επιτρέπονται φυτοφάρμακα, ζωοτροφές και μέθοδοι εκτροφής που απαγορεύονται στην Ε.Ε. για λόγους υγείας, περιβάλλοντος και καλής μεταχείρισης των ζώων.
Αν τα προϊόντα αυτά εισέλθουν στην ευρωπαϊκή αγορά με χαμηλούς ή μηδενικούς δασμούς, οι Ευρωπαίοι παραγωγοί φοβούνται ότι δεν θα μπορούν να ανταγωνιστούν τις τιμές, παρά το υψηλότερο ποιοτικό τους επίπεδο.
2. Πίεση στο αγροτικό εισόδημα
Ήδη σήμερα, το αγροτικό εισόδημα σε πολλές χώρες της Ε.Ε. βρίσκεται υπό πίεση λόγω αυξημένου κόστους ενέργειας, λιπασμάτων και συμμόρφωσης με περιβαλλοντικούς κανόνες. Η εισαγωγή φθηνών αγροτικών προϊόντων από τη Mercosur ενδέχεται να συμπιέσει περαιτέρω τις τιμές παραγωγού, καθιστώντας πολλές εκμεταλλεύσεις μη βιώσιμες.
3. Περιβαλλοντικές ανησυχίες
Ιδιαίτερα έντονη είναι η κριτική για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της αγροτικής παραγωγής στη Mercosur. Η αποψίλωση του Αμαζονίου, η επέκταση των βοσκοτόπων και των καλλιεργειών σόγιας, καθώς και οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, έρχονται σε αντίθεση με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
Οι αγρότες –μαζί με περιβαλλοντικές οργανώσεις– καταγγέλλουν ότι η Ε.Ε. επιβάλλει αυστηρούς «πράσινους» κανόνες στους δικούς της παραγωγούς, ενώ ταυτόχρονα ανοίγει την πόρτα σε προϊόντα που παράγονται με πολύ χαλαρότερα πρότυπα.
4. Ζήτημα προτύπων και ελέγχων
Ένα ακόμη σημείο τριβής είναι η ιχνηλασιμότητα και ο έλεγχος των εισαγόμενων προϊόντων. Πολλοί αγρότες αμφισβητούν κατά πόσο η Ε.Ε. μπορεί να διασφαλίσει ότι τα προϊόντα της Mercosur τηρούν πράγματι τα ευρωπαϊκά πρότυπα ασφάλειας τροφίμων και υγείας των καταναλωτών.
Πολιτικές και κοινωνικές διαστάσεις
Οι αγροτικές κινητοποιήσεις σε πολλές χώρες της Ε.Ε. δεν αφορούν μόνο τη Mercosur. Η συμφωνία λειτουργεί ως σύμβολο μιας ευρύτερης δυσαρέσκειας απέναντι στις εμπορικές πολιτικές της Ένωσης, που –κατά τους αγρότες– συχνά θυσιάζουν τον πρωτογενή τομέα στο όνομα της γεωπολιτικής ή της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Παράλληλα, κυβερνήσεις κρατών-μελών βρίσκονται σε δύσκολη θέση: από τη μία στηρίζουν την ελεύθερη αγορά και το διεθνές εμπόριο, από την άλλη καλούνται να προστατεύσουν κοινωνικές ομάδες με ισχυρό πολιτικό βάρος, ιδιαίτερα στην περιφέρεια.
Υπάρχει χώρος για συμβιβασμό;
Θεωρητικά, η Ε.Ε. επιχειρεί να ενσωματώσει στη συμφωνία ρήτρες βιωσιμότητας, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και μηχανισμούς προστασίας της εγχώριας παραγωγής. Ωστόσο, πολλοί αγρότες θεωρούν ότι οι εγγυήσεις αυτές είναι ασαφείς ή δύσκολα εφαρμόσιμες στην πράξη.
Το βασικό ερώτημα παραμένει: μπορεί η Ευρώπη να προωθεί το ελεύθερο εμπόριο χωρίς να υπονομεύει το δικό της αγροτικό μοντέλο; Και αν ναι, με ποιους όρους;
Συμπέρασμα
Η Mercosur δεν είναι απλώς μια εμπορική συμφωνία. Είναι ένα πεδίο σύγκρουσης ανάμεσα σε διαφορετικά μοντέλα ανάπτυξης, παραγωγής και πολιτικών προτεραιοτήτων. Για τους αγρότες της Ε.Ε., το διακύβευμα είναι υπαρξιακό: αφορά το αν μπορούν να επιβιώσουν σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά με κανόνες που δεν ισχύουν για όλους το ίδιο.
Η τελική έκβαση των διαπραγματεύσεων θα δείξει αν η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο διεθνές εμπόριο, την περιβαλλοντική φιλοδοξία και τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα – ή αν η Mercosur θα μείνει στην ιστορία ως ακόμη ένας λόγος αγροτικής εξέγερσης στην Ευρώπη.
Τι σημαίνει η Mercosur για τους Έλληνες αγρότες
Για την Ελλάδα, η συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της δομής της αγροτικής της παραγωγής. Η ελληνική γεωργία βασίζεται κυρίως σε μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις, με έμφαση στην ποιότητα, την προστιθέμενη αξία και τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ, όπως το ελαιόλαδο, η φέτα, τα οπωροκηπευτικά, το κρασί και τα γαλακτοκομικά.
Πίεση στην κτηνοτροφία
Η ελληνική κτηνοτροφία είναι από τους πλέον ευάλωτους τομείς. Η πιθανή αύξηση εισαγωγών φθηνού βοείου κρέατος από χώρες όπως η Βραζιλία και η Αργεντινή μπορεί να συμπιέσει τις τιμές στην ευρωπαϊκή αγορά, επηρεάζοντας έμμεσα και τους Έλληνες κτηνοτρόφους, οι οποίοι ήδη αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος ζωοτροφών και ενέργειας.
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για τα γαλακτοκομικά προϊόντα. Παρότι η φέτα προστατεύεται ως ΠΟΠ εντός της Ε.Ε., οι Έλληνες παραγωγοί φοβούνται ότι ο γενικότερος ανταγωνισμός και η πίεση στις τιμές του γάλακτος θα αποδυναμώσουν περαιτέρω έναν τομέα που βρίσκεται ήδη σε κρίση.
Ανταγωνισμός στα οπωροκηπευτικά και τη ζάχαρη
Οι χώρες της Mercosur διαθέτουν μεγάλη παραγωγική ικανότητα σε προϊόντα όπως ζάχαρη, καλαμπόκι και σόγια, αλλά και αυξανόμενη παρουσία σε φρούτα και μεταποιημένα αγροτικά προϊόντα. Η εισαγωγή αυτών των προϊόντων σε χαμηλές τιμές μπορεί να επηρεάσει έμμεσα και την ελληνική παραγωγή, ιδιαίτερα σε μια αγορά όπου οι αλυσίδες λιανικής δίνουν μεγάλη έμφαση στο κόστος.
Πλεονέκτημα ποιότητας, αλλά με όρους
Από την άλλη πλευρά, η Ελλάδα θεωρητικά θα μπορούσε να ωφεληθεί από τη συμφωνία μέσω της εξαγωγής ποιοτικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας στις αγορές της Νότιας Αμερικής. Ωστόσο, οι Έλληνες αγρότες και συνεταιρισμοί επισημαίνουν ότι τέτοιες αγορές είναι δύσκολα προσβάσιμες, απαιτούν ισχυρά δίκτυα διανομής και δεν μπορούν να αντισταθμίσουν τις απώλειες από τον ενδοευρωπαϊκό ανταγωνισμό.
Για τον λόγο αυτό, η Mercosur αντιμετωπίζεται στην Ελλάδα όχι ως ευκαιρία, αλλά κυρίως ως ακόμη ένας παράγοντας πίεσης σε έναν πρωτογενή τομέα που ήδη δοκιμάζεται από το κόστος παραγωγής, την κλιματική κρίση και τις διαρθρωτικές αδυναμίες.
αυτό απάντησε το Chatgpt
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου