Το 44% ήταν αρκετό για να γράψει ιστορία. Δεν ήταν όμως αρκετό για να δώσει στο AfD αυτό που πραγματικά ήθελε: την πρώτη αυτοδύναμη κυβέρνηση ακροδεξιού κόμματος σε γερμανικό κρατίδιο μετά τον....
Με βάση τα έως τώρα αποτελέσματα στη Σαξονία-Άνχαλτ, η Εναλλακτική για τη Γερμανία εξασφαλίζει 39 από τις 83 έδρες του τοπικού κοινοβουλίου. Για την απόλυτη πλειοψηφία χρειάζονται 42.
Η αριθμητική αυτή διαφορά των μόλις τριών εδρών είναι μικρή. Πολιτικά, όμως, είναι τεράστια. Γιατί το AfD αναδεικνύεται μακράν πρώτη δύναμη, υπερδιπλασιάζοντας ουσιαστικά το ποσοστό του σε σχέση με το 2021, αλλά παραμένει αντιμέτωπο με το λεγόμενο Brandmauer, το «τείχος προστασίας» που έχουν υψώσει τα υπόλοιπα γερμανικά κόμματα απέναντι στην ακροδεξιά.
Το πρώτο σενάριο: Κυβέρνηση AfD με σύμμαχο
Θεωρητικά, ο πιο απλός δρόμος για την εξουσία θα ήταν μια συνεργασία με άλλο κόμμα.
Στην πράξη, όμως, η επιλογή αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολη. Τα μεγάλα κόμματα έχουν αποκλείσει συνεργασία με το AfD, ενώ ο επικεφαλής του στο κρατίδιο, Ούλριχ Ζίγκμουντ, έχει απορρίψει μέχρι στιγμής κυβερνητική συμμαχία με τη Συμμαχία Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW), παρότι το κόμμα κατάφερε να περάσει το όριο του 5%.
Το BSW έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεννόησης σε επιμέρους ζητήματα, όχι όμως κατ’ ανάγκην συμμετοχής σε κυβέρνηση υπό το AfD.
Η εσωτερική γραμμή του AfD, πάντως, δεν είναι απολύτως ενιαία. Ενώ ο Ζίγκμουντ δηλώνει ότι δεν θέλει να συμβιβαστεί με μια κυβερνητική λύση που θα αλλοιώσει το μήνυμα της κάλπης, η ομοσπονδιακή ηγεσία έχει αφήσει περισσότερο χώρο για αναζήτηση συνεργασιών.
Το δεύτερο: Κυβέρνηση μειοψηφίας
Υπάρχει και το σενάριο μιας κυβέρνησης μειοψηφίας.
Το AfD θα μπορούσε θεωρητικά να επιχειρήσει να σχηματίσει κυβέρνηση και να αναζητεί κατά περίπτωση κοινοβουλευτική στήριξη. Ο Ζίγκμουντ, ωστόσο, μέχρι στιγμής εμφανίζεται απρόθυμος να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο.
Έχει μάλιστα προειδοποιήσει ότι, εάν δεν υπάρξει λύση, θα μπορούσαν να προκηρυχθούν νέες εκλογές, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι τότε το AfD θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και στο 50% ή 55%.
Πρόκειται βεβαίως για πολιτική εκτίμηση του ίδιου και όχι για δεδομένο. Αποκαλύπτει όμως τη στρατηγική: το AfD θεωρεί ότι το αδιέξοδο λειτουργεί περισσότερο υπέρ του παρά εναντίον του.
Το τρίτο: Όλοι εναντίον του AfD – αλλά με τι κυβέρνηση;
Η άλλη λύση είναι η διατήρηση του Brandmauer. Μόνο που αυτή τη φορά το «τείχος» κοστίζει πολύ περισσότερο.
Το CDU έχει καταρρεύσει σε επίπεδα κάτω του 20%, χάνοντας περίπου τη μισή εκλογική του δύναμη σε σχέση με το 2021, ενώ και τα υπόλοιπα κόμματα βρίσκονται πολύ πίσω από το AfD.
Έτσι, ακόμη και μια ευρεία συμμαχία των παραδοσιακών κομμάτων μπορεί να χρειαστεί πολύπλοκες συμφωνίες ή ακόμη και ανοχή από πολιτικές δυνάμεις που κανονικά δεν θα συνεργάζονταν μεταξύ τους.
Πριν από την κάλπη, ένα από τα σενάρια που εξετάζονταν ήταν ακόμη και κυβέρνηση μειοψηφίας του CDU με ανοχή από την Αριστερά, κατά το μοντέλο που έχει εφαρμοστεί στη γειτονική Θουριγγία.
Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο παράδοξο της επόμενης ημέρας: ένα κόμμα που έχει πάρει σχεδόν τους μισούς ψήφους μπορεί να βρεθεί εκτός κυβέρνησης, ενώ οι ηττημένοι της κάλπης θα κληθούν να κατασκευάσουν έναν συνασπισμό με βασικό κοινό παρονομαστή ότι δεν είναι το AfD.
Πώς έφτασε το AfD στο 44%
Το αποτέλεσμα δεν προέκυψε ξαφνικά. Η Σαξονία-Άνχαλτ βρίσκεται στην πρώην Ανατολική Γερμανία, εκεί όπου το AfD έχει εδώ και χρόνια τη βαθύτερη εκλογική του βάση. Πίσω από την άνοδο βρίσκεται ένα μείγμα οικονομικής δυσαρέσκειας, μεταναστευτικού, δυσπιστίας απέναντι στο Βερολίνο και μιας πολύ διαφορετικής αντίληψης για τη Ρωσία και τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Περισσότερα από 35 χρόνια μετά την επανένωση, σε μεγάλο μέρος της ανατολικής Γερμανίας επιμένει η αίσθηση ότι η περιοχή δεν έχει καλύψει πλήρως την απόσταση από τη Δύση – σε εισοδήματα, ευκαιρίες και πολιτική επιρροή.
Το AfD μετατρέπει αυτή τη δυσαρέσκεια σε μήνυμα εγκατάλειψης από τις πολιτικές ελίτ.
Ταυτόχρονα έχει επενδύσει πολύ στην αντιμεταναστευτική ατζέντα, υποσχόμενο αυστηρότερες απελάσεις και προωθώντας την εξαιρετικά αμφιλεγόμενη έννοια της «remigration».
Στη Σαξονία-Άνχαλτ πρόσθεσε μια έντονη πολιτισμική ατζέντα: παραδοσιακές αξίες, αλλαγές στην εκπαίδευση, αντίθεση σε πολιτικές για το φύλο και τη διαφορετικότητα και επιθέσεις ακόμη και σε πολιτιστικούς θεσμούς όπως το Bauhaus.
Ο 35χρονος Ζίγκμουντ αποδείχθηκε επίσης αποτελεσματικός υποψήφιος. Έχτισε πιο προσιτό δημόσιο προφίλ από άλλα, περισσότερο ακραία στελέχη του κόμματος, επένδυσε στα social media και παρουσίασε το AfD όχι απλώς ως κόμμα διαμαρτυρίας, αλλά ως δύναμη που είναι έτοιμη να κυβερνήσει.
Το πρόβλημα του Μερτς είναι πολύ μεγαλύτερο από ένα κρατίδιο
Για τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, το αποτέλεσμα είναι πολύ περισσότερο από μία περιφερειακή ήττα.
Το CDU κυβερνούσε τη Σαξονία-Άνχαλτ από το 2002. Τώρα καταγράφει ιστορική πτώση, την ώρα που και η ομοσπονδιακή κυβέρνηση αντιμετωπίζει ήδη μεγάλη φθορά.
Η δημοτικότητα του Μερτς έχει πιεστεί από την οικονομική στασιμότητα, τις διαφωνίες στον κυβερνητικό συνασπισμό και την αίσθηση μέρους των ψηφοφόρων ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν παράγουν αποτελέσματα αρκετά γρήγορα.
Το αποτέλεσμα της Σαξονίας-Άνχαλτ ενισχύει έτσι ένα ερώτημα που είχε ήδη αρχίσει να διατυπώνεται στο Βερολίνο: μπορεί το CDU να κρατήσει το AfD εκτός εξουσίας χωρίς να χάσει το ίδιο τους ψηφοφόρους του;
Το Brandmauer έχει μέχρι σήμερα εμποδίσει το AfD να κυβερνήσει. Δεν έχει καταφέρει όμως να ανακόψει την εκλογική του άνοδο.
Γιατί αφορά ολόκληρη την Ευρώπη
Η Σαξονία-Άνχαλτ έχει μόλις περίπου 2,1 εκατ. κατοίκους. Το πολιτικό μήνυμα, όμως, είναι ευρωπαϊκό.
Το AfD δεν είναι πια μόνο ένα ισχυρό κόμμα διαμαρτυρίας στην ανατολική Γερμανία. Έχει ήδη κερδίσει τη Θουριγγία το 2024, καταγράφει σημαντικές επιδόσεις και στη δυτική Γερμανία και πλέον διεκδικεί την πρώτη θέση ακόμη και σε πανεθνικές δημοσκοπήσεις.
Εάν η τάση αυτή μεταφερθεί στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2029, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης θα βρεθεί αντιμέτωπη με μια εντελώς διαφορετική πολιτική αριθμητική.
Και αυτό έχει άμεση σημασία για την Ε.Ε. Το AfD ζητεί πολύ αυστηρότερη μεταναστευτική πολιτική, είναι έντονα επικριτικό απέναντι στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τάσσεται υπέρ της αποκατάστασης στενότερων σχέσεων με τη Μόσχα. Παράλληλα αντιτίθεται στη συνέχιση της μεγάλης γερμανικής στήριξης προς την Ουκρανία.
Μια ισχυρότερη παρουσία του στην ομοσπονδιακή πολιτική θα μπορούσε επομένως να επηρεάσει τις ευρωπαϊκές ισορροπίες σε ζητήματα από τη Ρωσία και την Ουκρανία έως τη μετανάστευση, την άμυνα και την ίδια την πορεία της ευρωπαϊκής ενοποίησης.
Το 44% αλλάζει ήδη το ερώτημα
Μέχρι πρόσφατα, το βασικό ερώτημα στη Γερμανία ήταν πώς θα εμποδιστεί το AfD να φτάσει στην εξουσία. Η Σαξονία-Άνχαλτ επιβάλλει πλέον ένα δυσκολότερο ερώτημα: για πόσο μπορεί να αποκλείεται από την εξουσία ένα κόμμα που πλησιάζει το 45% των ψήφων χωρίς αυτός ο αποκλεισμός να ενισχύει ακόμη περισσότερο το αφήγημά του;
Το AfD μπορεί να έχασε για τρεις έδρες την αυτοδυναμία. Αλλά το αποτέλεσμα της Κυριακής δείχνει ότι το πολιτικό «τείχος» γύρω του μπορεί να παραμένει όρθιο θεσμικά, την ώρα που εκλογικά γίνεται ολοένα χαμηλότερο.
https://www.naftemporiki.gr/kosmos/2158075/germania-to-afd-kerdise-to-44-ochi-omos-akomi-tin-exoysia-ta-senaria-tis-epomenis-meras-gia-germania-kai-eyropi/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου